Categorie archief: Hifi

Pioneer S-71B onder de loep

Pioneer S-71B front
Pioneer S-71B

Enige tijd geleden maakte ik kennis met de high-end divisie van Pioneer genaamd TAD Labs welke ik nog ken uit een verleden. Ik herinnerde mij de grote monitoren met de grote TH-4001 hoorn en TD-4001 driver. Deze uit de kluiten gewassen monitoren waren zowel verkrijgbaar als hifi luidspreker genaamd Exclusive (TSM-1) of als professionele studio monitor TAD 2401. De units waren ook voor derden beschikbaar als TAD drivers en hebben door de jaren heen een enorme reputatie opgebouwd en werden door diverse fabrikanten voor professionele toepassingen ingezet.

Iets meer dan 15 jaar geleden is de divisie van Pioneer nieuw leven in geblazen onder de naam TAD Labs waarbij het begon met een nieuw statement genaamd de Model 1. Een zeer grote 5-weg luidspreker systeem waarbij de mid-hoog Beryllium coaxiale unit het meest opvallende was ten opzichte van de voorgaande modellen. Inmiddels heeft de tijd niet stilgestaan en is de unit weer door ontwikkeld. Zoals wel vaker het geval is, profiteren de meer betaalbare luidsprekers van Pioneer ook bij deze ontwikkeling.

Zo viel mijn oog op de luidsprekers uit de 7 serie van Pioneer. De compacte S-71B is een kleine monitor die zich prima uitleent om eens aan de tand te voelen. Zo gezegd, zo gedaan. De afgelopen maand heb ik ruim de tijd gehad om de luidsprekers in verschillende opstellingen te beluisteren. Eerst in de geweldige akoestiek van mijn dagelijks werkplek in de Wisseloord Studio’s en later bij mij thuis in de woonkamer.

Pioneer concentric unit
Concentric unit

De S-71B is een compacte bookshelf luidspreker van 30 cm hoog, 18,1 cm breed en 27,6 cm diep en weegt 6,1 kg. Een kleine luidspreker met een stevige elliptische kast welke het voorkomen van interne resonanties minimaliseerd. Het hart van de luidspreker is een 13 cm concentrische weergever. Een concentrische unit (ook wel Coherent Source Transducer genoemd) is een woofer met in het midden, daar waar doorgaans de stofkap zich bevindt, een tweeter geplaatst. Op deze manier wordt namelijk een groot probleem bij conventionele luidsprekerontwerpen omzeild. Het verdelen van het geluid over 2 weergevers is vaak waar het verschil wordt gemaakt tussen een goede en slechte luidspreker. Deze kantel frequentie moet exact uitgekiend zijn zodat beide units op hun best presteren maar ook in tijdsverloop geen problemen geven. Er is namelijk bij een conventioneel luidsprekersysteem sprake van een fysieke afstand tussen de 2 weergevers en een frequentiegebied die ze samen moeten dekken voor een vlekkeloze overgang. Dit introduceert meetbare artefacten die uiteindelijk ook hoorbaar zullen zijn. Een concentrische unit heeft hier veel minder last van. Daarnaast is het afstraalgedrag van de tweeter en woofer vaak verschillend waardoor het off-axis frequentie verloop flink afwijkt van de on-axis prestaties. Dit alles zorgt ervoor het menselijk gehoor een minder coherent geluid zal ervaren.

Nieuw is het principe van een concentrische unit niet, we kennen een zelfde soort unit bij luidsprekersfabrikanten zoals Kef, Tannoy en Thiel. De manier waarop TAD Labs ze maakt vervaardigd van Beryllium is wel nieuw. De concentrische unit van de S-71B is gemaakt van Aramide en de tweeter is van Titanium en daardoor iets minder kostbaar om te produceren dan Beryllium.

Pioneer S-71B back
Aansluitingen achterkant

De S-71B heeft een prijskaartje van € 849,- voor een setje. Voor die prijs krijg je een mooi afgewerkte luidspreker met frontjes die verzonken zijn in het frontpaneel. In de doos zitten ook een paar randen welke op het frontpaneel kunnen worden gemonteerd wanneer je liever zonder de frontjes wil spelen. Hierdoor zijn de lelijke randen rond de concentrische unit mooi afgerond en ziet het er een stuk minder technisch uit. De luidsprekers laten zich eenvoudig aansluiten door de degelijke connectoren aan de achterzijde van de kast. Spades, bananenpluggen en blanke draad is geen probleem. Het rendement is aan de relatief lage kant met de 82 dB waardoor je een flinke versterker nodig hebt om ze tot leven te brengen.

Zoals eerder gezegd heb ik de luidsprekers in 2 situaties aan de tand kunnen voelen waardoor ik een goede algemene indruk heb kunnen krijgen. Het timbre van de luidspreker neigt naar de wat warme kant van het spectrum wat ansicht even wennen is ten opzichte van de luidsprekers waar ik dagelijks naar luister. Maar als je ze een tijdje geeft merk je toch dat je snel aan het geluid kan wennen. Ondanks dat het laag niet ver doorloopt heb je wel de indruk dat je naar een grotere luidspreker luistert dan je zou denken. Het hoog is aangenaam en op geen enkel moment over prominent.

Het meest sterkte punt van deze luidspreker is het ontbreken van nare (kamfilter) effecten bij het verplaatsen van je hoofd in de sweet-spot. Het geluid is dus over een redelijk groot oppervlakte consistent. Ondanks dat het midlaag gebied naar mijn gevoel iets teveel geprononceerd is, is het wel mogelijk om diep in het geluidsbeeld te duiken en alle details te horen. Een bijzonder luidsprekertje waarbij ik zeker weet dat hij ook voor professioneel mix gebruik inzetbaar is.

Pro’s

  • Compact
  • Prachtige afwerking
  • Zeer stabiel geluidsbeeld
  • Gedetailleerd

Con’s

  • Lage gevoeligheid waardoor een stevige versterker nodig is
  • Ietwat aan de warme kant
Advertenties

Pioneer’s finest

2401_by_tadIn mijn enthousiaste audiofiele jaren spaarde ik plaatjes van high-end luidsprekers die ik online kon vinden. Grote, onbetaalbare en opmerkelijke luidsprekersystemen waren voornamelijk mijn zoekcriteria. Vaak archiveerde ik ze op mijn harde schijf om ze vervolgens zo nu en dan nog eens te bekijken. Inmiddels staan ze op mijn Google Drive en heb er jaren niet meer naar gekeken. Toen ik online ergens de nieuwe luidsprekers van TAD Labs tegenkwam ging er een lichtje branden. TAD = Exclusive en Exclusive = Pioneer en daar had ik nog een boel plaatjes van. Grote hoornluidsprekers voor consumenten (Exclusive) maar ook voor studio gebruik (TAD Labs). Op de afbeelding rechts de Exclusive 2401.

tadr1_detailToen ik vernam dat high-end audio dealer Rhapsody te Hilversum de luidsprekers demonstreerde was mijn interesse gewekt. Er ging een paar maanden overheen voordat ik de TAD Compact Reference en TAD Evolution One kon beluisteren maar ik werd niet teleurgesteld. De creaties van Andrew Jones (ex-Kef en geschoold door de beste luidsprekerontwerpers ter wereld) behoren tot het beste wat je zoal kan kopen. Geen high-end ‘fashion’ maar innovatie en vooruitstrevende technieken maken de TAD luidsprekers de beste luidsprekers die ik tot nu heb mogen beluisteren. Een setje van deze luidsprekers is niet voor iedereen weggelegd maar gelukkig maakt Pioneer (TAD is een onafhankelijke divisie van Pioneer) luidsprekers waarbij veel gebruik is gemaakt van de technieken en expertise voor een prijs die veel lager ligt. Ook ontworpen door Andrew Jones!

Pioneer cs-880Online liep ik kort geleden tegen een aantal Pioneer luidsprekers aan welke zijn geproduceerd eind jaren 70 toen de TAD divisie ontstond. Het betreft de CS-880, een 3-weg hoorn systeem met titanium compressie driver. Inmiddels zijn mijn CS-880’s niet meer vergelijkbaar met de huidige TAD creaties maar de oudjes hebben een boel charme en excelleren op het gebied van dynamiek, imaging en live-feel.

Zeer binnenkort hoop ik een aantal Pioneer luidsprekers ontworpen door Andrew Jones aan de tand te kunnen voelen.

PS: Hier een interessant 2-delig interview met Andrew Jones over luidsprekersontwerpen (deel 1 en deel 2).

Oorstreling van Bowers & Wilkins (P7 hoofdtelefoon)

Bowers Wilkins p7

Voor het controleren van mijn masters en checken van mixen ben ik een tijdje op zoek geweest naar een geschikte hoofdtelefoon. In de afgelopen tijd heb ik een aantal hoofdtelefoons kunnen beluisteren en maar al te vaak was ik niet echt enthousiast over de klankbalans van de hoofdtelefoons. Dit heeft een oorzaak..

Hifi voor op het hoofd of anders gezegd, Head-fi is door de opkomt van de smartphone met onboard muziekplayer hip. Waar je vroeger als tiener je zuurverdiende centen omruilde voor een blitse brommer of eerste serieuze hifi installatie, koopt de jeugd tegenwoordig een smartphone en een ‘goede’ headphone. Het woord ‘goede’ is bewust tussen aanhalingstekens geplaatst. De jeugd koopt namelijk vaak voor een flinke smak centen een hoofdtelefoon die er vooral trendy uitziet. Doordat de hoofdtelefoon vaak in het openbaar gebruikt zal worden is de identificering met het product zeker onder tieners van essentieel belang. Fabrikanten weten daar slim op in te springen. Denk bijvoorbeeld maar eens aan de Dr. Dre Beats headphones voor de hiphoppers, Marshall headphones voor de rockers en de VMODA Hardwell headphones voor de DJ’s. De producten zijn vaak ontworpen voor een specifieke doelgroep om zoveel mogelijk te verkopen, het geluid klinkt meestal ook erg gehyped (getuned voor het muziekgenre) en is verre van neutraal te bestempelen.

Voor mijn zoektocht was ik op zoek naar een hoofdtelefoon die transparant en gedetailleerd klinkt en waarbij geen sprake is van een geprononceerd frequentiegebied. Mijn voorkeur ligt bij een gesloten over-ear hoofdtelefoon waarbij mensen in mijn directe omgeving geen overlast hebben van mijn luistersessie. Ook is het de bedoeling dat ik de hoofdtelefoon ook daadwerkelijk zou gaan gebruiken, wat voor mij betekent dat hij makkelijk mee te nemen moet zijn. Ik heb even getwijfeld om een Sennheiser HD-800 te kopen, maar die was door het laatst genoemde criterium dus niet geschikt..

Uiteindelijk heb ik gekozen voor de Bowers & Wilkins P7, een nieuw model van de beroemde luidsprekerfabrikant uit Engeland. Van origine geen hoofdtelefoon fabrikant maar als het goed is, is het goed. De P7 is de grootste uit een kleine serie van portable hoofdtelefoons van Bowers & Wilkins. De P7 klinkt zeer transparant, gebalanceerd en beschikt over een zeer strak en diep doorlopend laag. Daarnaast zit de hoofdtelefoon zeer comfortabel en is hij eenvoudig mee te nemen in het bijgeleverde etui.

De Bowers & Wilkins P7 kost € 399,- (incl. BTW).

Kijk hier voor alle hoofdtelefoons van Bowers & Wilkins: http://www.bowers-wilkins.nl/Hoofdtelefoon

Esoterische producten van TEAC

TEAC_501_Lifestyle

Een paar jaar geleden had ik in mijn eigen hifi setup een VRDS-9 CD-speler uit de Reference 500 serie van TEAC. TEAC had een goede reputatie wat betreft het maken van digitale loopwerken. Het VRDS (Vibration Free Rigid Disc Clamping System) loopwerk was een groot succes voor de firma uit Japan. Dit is, zoals de naam al doet vermoeden, een loopwerk waarbij de CD vast gezet werd aan een draaischijf waardoor ongewenste slingeringen werden voorkomen met als gevolg een foutloze uitlezing van de CD. Destijds door TEAC gebruikt in hun dure CD-spelers maar ook door high-end fabrikanten als Spectral en Wadia. Inmiddels heeft TEAC het loopwerk aangepast naar het model VRDS-NEO die we kunnen vinden in de producten van de high-end tak van het merk genaamd Esoteric.

TEAC Reference 501 seriesDe Reference 500 lijn van TEAC is nog steeds verkrijgbaar maar zijn de producten helemaal 2013 gemaakt en heet het inmiddels de 501 serie. Geen AV-Receivers of Tuners meer maar een AI-501DA digitale versterker (met USB en digitale inputs), de UD-501 digitaal – analoog converter (met USB en DSD ondersteuning), PD-501HR CD-speler (met DSD, PCM en CD ondersteuning) en de HD-501 hoofdtelefoon versterker in het ‘mini’ formaat.

Ik ben met name zelf erg geïnteresseerd in de UD-501 DAC die ik graag eens aan de tand wil voelen.

High-end computer geluid met Audirvana Plus

Audirvana Plus

Het kan, vele audiofielen willen er nog niet aan maar de weergave van lossless of hoge resolutie audiofiles vanaf de computer is een trend die naast het streamen alleen maar populairder wordt. De vraag naar een goede audiofiele player voor de Mac of PC wordt dan ook steeds groter. Zo heeft Channel D ‘Pure Music‘ een programma om iTunes heen ontworpen die onder andere een bit-perfecte weergave garandeert. Inmiddels zijn er steeds meer software developers die met players zoals Pure Music op de markt komen.

Kort geleden kwam ik Audirvana Plus tegen, een audiofiele player voor de Mac die je maar liefst 15 dagen gratis kan proberen. Ik was zeer aangenaam verrast door de geluidskwaliteit. Download hem zelf en maak zelf een vergelijk met je standaard player.

Een paar opmerkelijke features:

  • Full memory play (alle tracks worden voor het spelen ingeladen)
  • Direct mode (korte interne signaalweg)
  • Afspelen van DSD files en SACD ISO’s (DSD compatible interface nodig)
  • DSD to PCM realtime conversie
  • 64-bit
  • iZotope 64-bit sample rate converter
  • DAC volume remote control (als deze beschikbaar is)
  • Dithered volume control (iZotope MBIT +, keuze uit 3 noise-shaping filters)
  • iTunes library access (voor playlists)

KEF LS50, de LS3/5a van nu

 

Kef LS50

Echte hifi freaks kennen de Kef of Rogers of Harbeth of Spendor LS3/5a wel, een kleine monitor ooit gemaakt voor het gebruik van een standaard speaker bij de BBC. Inmiddels zijn er speciale fanclubs en meetings waar eigenaars samen komen om deze speaker in de hemel te prijzen.

Omdat Kef hun 50 jaar jubileum wil vieren, hebben ze een eerbetoon naar deze kleine legendarische speaker gemaakt. De LS50 is het resultaat en is letterlijk de LS3/5a van deze tijd.

We hebben ze al een tijdje op test in de studio en zijn aangenaam verrast door deze kleine speaker!

De slimme Lynx Hilo

Lynx_Hilo

De Lynx Hilo is een hoogwaardige AD DA converter die al een ruime tijd verkrijgbaar is in Nederland. Lynx is voornamelijk bekend geworden met hun PCI geluidskaarten en de uitstekende Aurora converters welke in vele studio’s te vinden zijn.

Lynx_Hilo_rearDe Hilo is een compacte AD DA converter maar vergis je niet, dit is een state of the art converter systeem met heel veel mogelijkheden. Prik je er namelijk een LT-USB kaart in en je hebt een hoogwaardige interface die je vele mogelijkheden biedt. Zo heb je ongeveer 6 stereo in- en uitgangen (analoog XLR, AES, SPDIF) en een goede monitor DA met volume controller. Door het touchscreen laat alles zich eenvoudig bedienen en heb je eigenlijk geen software nodig. Eenvoudig maak je handige routings en selecteer je of je digitale PPM metering wil of de ouderwetse VU metering en welke in- of uitgang deze moet weergeven.

De Lynx Hilo is een zeer geschikte interface voor de kleine analoge mastering studio. Met de aanschaf van de Hilo heb je zo’n 4 apparaten in 1 compact doosje met een zeer hoogwaardige geluidskwaliteit. Het geluid is scherp gefocust, schoon en heeft niet zozeer een eigen geluidskenmerk. Mooi ding!